“Λαμία: Μια πόλη που ερημώνει σιωπηλά”

*Γράφει ο  Κωνσταντίνος Τσιρώνης

Λαμία: Μια πόλη που ερημώνει σιωπηλά

“Η Λαμία, η πόλη στο γεωγραφικό κέντρο της Ελλάδας, βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί: ερημώνει. Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι η παρακμή της είναι η σιωπή που τη συνοδεύει.

Κάποτε η πόλη είχε ζωή. Είχε φοιτητές, είχε κίνηση, είχε προοπτική. Τα ΤΕΙ Λαμίας δεν ήταν απλώς εκπαιδευτικά ιδρύματα ήταν ένας οικονομικός και κοινωνικός πνεύμονας που τροφοδοτούσε την αγορά, τα σπίτια, τις γειτονιές. Ο κόσμος επένδυσε σε γκαρσονιέρες, σε επιχειρήσεις, σε ένα μέλλον που φαινόταν σταθερό.

Και ξαφνικά, όλα άλλαξαν.

Η απώλεια του ΤΕΙ – Το πρώτο μεγάλο πλήγμα

Με τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η έδρα πέρασε στη Θεσσαλία. Το ΤΕΙ έγινε Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Τα τμήματα της Λαμίας έκλεισαν. Οι φοιτητές έφυγαν. Η πόλη άδειασε.
Το πιο εντυπωσιακό; Δεν υπήρξε αντίδραση.
Ούτε από πολιτικούς, ούτε από τη δημοτική αρχή, ούτε από τους φορείς. Καμία διεκδίκηση, καμία πίεση, καμία μάχη για να παραμείνει η τριτοβάθμια εκπαίδευση στη Λαμία.
Ένα θεμέλιο της πόλης χάθηκε χωρίς να ακουστεί ούτε μια δυνατή φωνή.

Το κλείσιμο της ΜΕΡΥΠ – Ένα δεύτερο χτύπημα

Σαν να μην έφτανε η απώλεια των φοιτητών, έκλεισε και η ΜΕΡΥΠ. Ένα στρατόπεδο που έδινε δουλειές, κίνηση, ανθρώπινη παρουσία. Άλλη μια απώλεια. Άλλη μια σιωπή.
Η Λαμία έχασε δύο βασικούς πυλώνες της μέσα σε λίγα χρόνια. Και κανείς δεν απαίτησε εξηγήσεις.

Μια πόλη που αδειάζει

Σήμερα το κέντρο της Λαμίας μοιάζει με σκιά του παλιού του εαυτού: κλειστά μαγαζιά, άδεια διαμερίσματα, λιγότερος κόσμος, λιγότερη ζωή.
Η οικονομία συρρικνώνεται. Οι νέοι φεύγουν. Οι επιχειρήσεις δεν αντέχουν. Και η πόλη μοιάζει να γλιστρά σε μια παρακμή που κανείς δεν ονομάζει.
Η αόρατη κρίση: η απουσία προσβασιμότητας
Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει μια πραγματικότητα που πολλοί δεν βλέπουν: η Λαμία παραμένει απροσπέλαστη για τα άτομα με αναπηρία.

Το γράφεις από προσωπική εμπειρία — και αυτό δίνει στο κείμενο δύναμη: πριν από 20 χρόνια κατάφερες να βγεις για καφέ. Σήμερα, η πόλη είναι χειρότερη.
• Δεν υπάρχουν ράμπες στα μαγαζιά.
• Δεν υπάρχουν θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ.
• Δεν υπάρχουν προσβάσιμες τουαλέτες.
• Τα πεζοδρόμια είναι στενά, σπασμένα, επικίνδυνα.
• Τα καταστήματα παίρνουν άδεια χωρίς να πληρούν ούτε τα βασικά.
Και το πιο οξύμωρο: Σε μια πόλη με τέσσερα ειδικά σχολεία, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για το πού θα ζήσουν, πώς θα κινηθούν και πώς θα ενταχθούν αυτά τα παιδιά όταν μεγαλώσουν.
Πώς μπορεί μια πόλη να μιλά για ανάπτυξη όταν δεν μπορεί να εξασφαλίσει τα αυτονόητα για τους πιο ευάλωτους κατοίκους της;

Το παράδειγμα άλλων πόλεων – Τι θα μπορούσε να γίνει

Η Λαμία δεν είναι η μόνη πόλη που χρειάστηκε να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της. Άλλες πόλεις, με παρόμοια χαρακτηριστικά, κατάφεραν να μετατρέψουν την κρίση σε ευκαιρία.
Σε πολλές περιπτώσεις:
• Τα πανεπιστήμια έγιναν μοχλός ανάπτυξης, με νέα τμήματα, ερευνητικά κέντρα και συνεργασίες με την αγορά.
• Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις αξιοποιήθηκαν ως χώροι εκπαίδευσης, πολιτικής προστασίας ή τεχνολογικών πάρκων.
• Η προσβασιμότητα έγινε προτεραιότητα, όχι πολυτέλεια: ράμπες, προσβάσιμες διαδρομές, υποδομές για όλους.
• Η τοπική οικονομία ανασχεδιάστηκε, με έμφαση στον πολιτισμό, τον αθλητισμό, τον τουρισμό, την καινοτομία.
Εκεί όπου υπήρξε σχέδιο, συνέπεια και διεκδίκηση, οι πόλεις αναγεννήθηκαν. Εκεί όπου υπήρξε σιωπή, η παρακμή βάθυνε.
Η Λαμία ανήκει — ακόμη — στη δεύτερη κατηγορία.
Η Λαμία δεν είναι καταδικασμένη — είναι αδικημένη

Η πόλη δεν είναι χαμένη υπόθεση. Είναι όμως αδικημένη. Από επιλογές, από παραλείψεις, από σιωπές.

Και κυρίως, από την απουσία διεκδίκησης σε όσα πραγματικά έχουν σημασία.
Η Λαμία χρειάζεται φωνή. Χρειάζεται σχέδιο. Χρειάζεται ανθρώπους που δεν θα συμβιβαστούν με το “έτσι είναι”.

Ήρθε η ώρα να ακουστεί η αλήθεια. Ήρθε η ώρα να αλλάξει κάτι. Γιατί μια πόλη που δεν σέβεται τους ανθρώπους της, δεν έχει μέλλον.”

_____________

*Φωτογραφία αρχείου