Saturday , 4 April 2020
Home / ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ / Πιθηκούσα (Pithecusa).Η πρώτη Ελληνική “ανεπίσημη” αποικία στην Δύση ιδρύεται από Ευβοείς

Πιθηκούσα (Pithecusa).Η πρώτη Ελληνική “ανεπίσημη” αποικία στην Δύση ιδρύεται από Ευβοείς

ev01

Ένα σημαντικό κομμάτι της αρχαίας ελληνικής ιστορίας είναι η αποικιοποίηση των Ελλήνων στην Νότιο Ιταλία. Αυτή η συναρπαστική εποχή των αποικιών υπήρξε μια από τις πιο εντυπωσιακές περιόδους στην πολυδιάστατη ιστορία μας.

Το ταξίδι μας στο παρελθόν ξεκινάει όταν οι πρώτοι Έλληνες αποικιστές αποβιβάζονται στις ακτές της νήσου Ίσκια, ένα ηφαιστειακό νησί, στον κόλπο της Νάπολης 2800 χρόνια πριν. Ριψοκίνδυνοι θαλασσοπόροι από το νησί της Εύβοιας και συγκεκριμένα Ερετριείς και Χαλκιδείς ιδρύουν την νέα τους πατρίδα και την ονομάζουν Πιθηκούσα. Οι μελετητές υποστηρίζουν ότι αυτό το όνομα μας οδηγεί στην παρουσία αγγείων,βάζων – πίθων που είχαν μαζί τους, οι πρώτοι έλληνες, για την μεταφορά των προϊόντων τους. Ο μύθος πάλι θέλει το όνομα αυτό να συνδέεται με τους Κέρκωπες δύο διαβόητους αδελφούς κλέφτες,ψεύτες και μικροαπατεώνες που θέλησαν να εξαπατήσουν τον ίδιο τον Δία και εκείνος τους μεταμόρφωσε σε πιθήκους.
Ο Ρωμαίος ιστορικός Λίβιος, που έζησε στα χρόνια του Αυγούστου, είναι ο μόνος από τους αρχαίους συγγραφείς που αναφέρει πως οι Πιθηκούσες ιδρύθηκαν πριν την Κύμη και πράγματι δικαιώνεται αφού τα πολλά αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν ότι η θεμελίωσή της ανέρχεται στο 750 π.Χ.
Ο Στράβωνας επίσης στα Γεωγραφικά του (Ε,247-248) υποστηρίζει ότι οι αποικιστές της Ίσκια προέρχονται από την Χαλκίδα και την Ερέτρια. Αξίζει να παραθέσουμε εδώ ένα απόσπασμα από την μαρτυρία του: “…….Ερετριείς και Χαλκιδείς κατοίκησαν στις Πιθηκούσες. Άκμασαν επειδή υπήρχε εδώ (Σημ. στην Εύβοια) το καθετί , καθώς και χρυσωρυχεία ,αλλά παράτησαν το νησί ύστερα από εμφύλια διαμάχη . Αργότερα επίσης διώχτηκαν από σεισμούς ,από δίνες φωτιάς από φουσκώματα της θάλασσας και ζεστά νερά….”. Το πάρα πάνω απόσπασμα μας δίνει ενδιαφέροντα στοιχεία και επιβεβαιώνει ότι οι αποικιστές είναι Ευβοείς και ότι ο αποικισμός πρέπει να τοποθετηθεί την εποχή μετά τον πόλεμο στο Ληλάντιο πεδίο ,που, στην ευβοϊκή επικράτεια,γύρω στα μέσα του όγδοου αιώνα π.χ. έφερε αντιμέτωπες τις πόλεις της Ερέτριας και της Χαλκίδας σε μια σύγκρουση που διήρκεσε εξήντα χρόνια και ήταν εξοντωτική σε τέτοιο βαθμό που έληξε με την καταστροφή της πρώτης και την παρακμή της δεύτερης.
Οι Ευβοείς ,λοιπόν, εγκαταστάθηκαν στο βορειοδυτικό άκρο του νησιού και ίδρυσαν την πρώτη αποικία της Μεγάλης Ελλάδας(Magna Grecia) στο Monte Vico κοντά στο σημερινό θέρετρο Lacco Ameno. Μια θέση στην Τυρρηνική θάλασσα, ιδιαίτερα σημαντική για την ναυσιπλοΐα και τις εμπορικές δραστηριότητές τους και όχι μόνο, αφού ο οικισμός έγινε γρήγορα ακμάζον κέντρο για την κατασκευή αγγείων, κοσμημάτων και την κατεργασία μετάλλων. Πράγματι στο ύψωμα της Μετζάβια βρέθηκαν εργαστήρια μεταλλοτεχνίας όπου επεξεργάζονταν χαλκό, σίδηρο, μόλυβδο, χρυσό και ασήμι. Εκτός όμως από την κεραμική και την μεταλλοτεχνία και εφόσον η Ίσκια είναι ένα νησί ηφαιστειογενές ,που σημαίνει ότι το έδαφος της είναι κατάλληλο για την καλλιέργεια αμπελιών, πολύ πιθανόν να ασχολήθηκαν με την παραγωγή σταφυλιών και κρασιού, η εξαγωγή των οποίων θα μπορούσε να είναι σπουδαία πηγή πλούτου τόσο για τους ντόπιους όσο και για τους αποικιστές.
Τα ερείπια της Πιθηκούσας είναι ακόμη ορατά στην νεκρόπολη στην περιοχή του San Montano στους πρόποδες του Monte Vico που κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του πενήντα βρέθηκε,από τον Γερμανό αρχαιολόγο G. Buchner, μαζί με άλλα ενδιαφέροντα αρχαιολογικά ευρήματα ,το περίφημο κύπελλο του Νέστορα. Το «Κύπελλο του Νέστορα» ( 720-730 π.χ.) είναι ένα αγγείο από τη Ρόδο που βρέθηκε στον τάφο, ενός δεκάχρονου αγοριού στο οποίο είναι χαραγμένο με ανάδρομη φορά ( από δεξιά προς αριστερά) και σε Ευβοϊκό αλφάβητο η παρακάτω επιγραφή σε τρεις σειρές: «Νέστορος [εἰμὶ] εὔποτ[ον] ποτήριο[ν]• ὃς δ’ ἂν τοῦδε π[ίησι] ποτηρί[ου] αὐτίκα κῆνον ἵμερ[ος αἱρ]ήσει καλλιστ[εφάν]ου Ἀφροδίτης».
«Του Νέστορα… το κύπελλο είναι καλό για να πίνεις. Αλλά όποιος πιει από το κύπελλο αυτό, αμέσως θα καταληφθεί από την επιθυμία έρωτα για την όμορφη στεφανωμένη Αφροδίτη»
Η συγκεκριμένη επιγραφή εκτός του ότι είναι ένα από τα παλαιότερα παραδείγματα της ελληνικής γραφής επιβεβαιώνει ότι οι Ευβοείς διέδωσαν το Χαλκιδικό αλφάβητο στην Ιταλία, αυτό υπήρξε η μεγαλύτερη προσφορά τους σε όλο τον κόσμο, και ότι γνώριζαν τους ήρωες της Ιλιάδας και της Οδύσσειας.
Το κύπελλο του Νέστορα καθώς και άλλα αρχαιολογικά ευρήματα σήμερα εκτίθενται στο Μουσείο της Ίσκια ,το οποίο φιλοξενείται στην Villa Arbusto.

http://www.centralgreece.gr/

About author

Check Also

Σύλλογος Δασοφυλάκων: Εξαίρεση από την εκ περιτροπής εργασία – Στόχος η καλύτερη προστασία του φυσικού πλούτου

Επιστολή προς τον Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας απέστειλε η διοίκηση του ...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *