Κοινοί λογαριασμοί: Οι παγίδες στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών – Φόρος μέχρι 40%

Στο μικροσκόπιο της φορολογικής διοίκησης βρίσκονται οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ κοινών και ατομικών τραπεζικών λογαριασμών, καθώς υπό ορισμένες συνθήκες μπορεί να χαρακτηριστούν ως άτυπες δωρεές, με συνέπεια την επιβολή φόρου και την έναρξη φορολογικού ελέγχου.

Η προσοχή των ελεγκτικών αρχών εστιάζεται κυρίως στις περιπτώσεις όπου ένας συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού αποκτά πρόσβαση ή μεταφέρει χρήματα χωρίς να μπορεί να αποδείξει ότι συμμετείχε στη δημιουργία του υπολοίπου.

Απόφαση της ΔΕΔ «δείχνει» τον δρόμο των ελέγχων

Χαρακτηριστική είναι πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία εξέτασε υπόθεση μεταφοράς 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν γονείς και παιδιά, σε νέο κοινό λογαριασμό που διατηρούσε ο γιος με τη σύζυγό του.

Η ΔΕΔ έκρινε ότι η μεταφορά συνιστούσε δωρεά, απορρίπτοντας την προσφυγή του φορολογούμενου, καθώς δεν προέκυπτε ότι ο γιος είχε συμβάλει στην κατάθεση των χρημάτων στον αρχικό λογαριασμό. Επιπλέον, μετά τη μεταφορά, το ποσό τέθηκε ουσιαστικά στη διάθεση του ίδιου και της συζύγου του.

Με βάση το σκεπτικό της απόφασης, όταν ένας συνδικαιούχος δεν έχει αποδεδειγμένη συμμετοχή στη δημιουργία των καταθέσεων και στη συνέχεια μεταφέρει ή αναλαμβάνει τα χρήματα προς ίδιο όφελος, μπορεί να προκύπτει φορολογητέα δωρεά.

Τι προβλέπει το ισχύον πλαίσιο

Η νομοθεσία προβλέπει ότι η ανάληψη ή μεταφορά χρημάτων από κοινό λογαριασμό μπορεί να θεωρηθεί δωρεά όταν:

Ο συνδικαιούχος δεν έχει συνεισφέρει στη δημιουργία του υπολοίπου.
Τα χρήματα μεταφέρονται σε λογαριασμό όπου έχει αποκλειστική ή ουσιαστική πρόσβαση.
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν διαφορετική αιτία της συναλλαγής.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η φορολογική διοίκηση έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε καταλογισμό φόρου δωρεάς.

Οι πέντε παγίδες που πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι αφορούν:

Αφορολόγητες γονικές παροχές και δωρεές έως 800.000 ευρώ

Οι χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς πρώτου βαθμού απαλλάσσονται από φόρο μέχρι το ποσό των 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι:

Η μεταφορά γίνεται μέσω τραπεζικού συστήματος.
Υποβάλλεται η σχετική δήλωση.
Τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια.

2. Μετρητά: Χάνεται το αφορολόγητο

Όταν τα χρήματα δίνονται με μετρητά και όχι μέσω τραπεζικής συναλλαγής, το ευνοϊκό καθεστώς δεν εφαρμόζεται.

Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται φόρος 10% επί ολόκληρου του ποσού, χωρίς καμία αφορολόγητη απαλλαγή.

3. Τι ισχύει για τις μεταφορές μέσω IRIS

Οι καθημερινές μεταφορές μικρών ποσών από γονείς προς παιδιά μέσω υπηρεσιών άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, συνήθως δεν αντιμετωπίζονται ως δωρεές.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν:

Πρόκειται για χαρτζιλίκι ή κάλυψη τρεχουσών αναγκών.
Το παιδί αποτελεί προστατευόμενο μέλος της οικογένειας.
Τα ποσά είναι περιορισμένα και συνδέονται με την καθημερινή διαβίωση.
4. Διαδοχικές μεταφορές μεταξύ συγγενών

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν οι ελεγκτικές αρχές στις αλυσιδωτές μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ συγγενικών προσώπων.

Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα προκειμένου να αξιοποιηθεί το αφορολόγητο από άτομα που δεν το δικαιούνται.

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί καταστρατήγηση της νομοθεσίας, μπορεί να επιβληθεί φόρος 20% χωρίς καμία απαλλαγή.

5. Κοινοί λογαριασμοί με τρίτα πρόσωπα

Προβλήματα μπορεί να προκύψουν και όταν τα χρήματα καταλήγουν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με άλλο πρόσωπο.

Οι ελεγκτές εξετάζουν:

Ποιος πραγματικά έκανε χρήση των χρημάτων.
Ποιος ωφελήθηκε οικονομικά από τη μεταφορά.
Αν τελικά δημιουργήθηκε έμμεση δωρεά προς τρίτο πρόσωπο.
Από το πρώτο ευρώ οι επιβαρύνσεις
Όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικές φορολογικές επιβαρύνσεις.

Συγγενείς Α’ κατηγορίας
Για γονείς, παιδιά, συζύγους, παππούδες και εγγόνια, όταν δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες (π.χ. μεταφορά με μετρητά), επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.

Συγγενείς Β’ κατηγορίας
Αδέλφια, ανιψιοί, θείοι, πατριοί, μητριές, προπαππούδες και προγιαγιάδες φορολογούνται με συντελεστή 20%, χωρίς αφορολόγητο όριο.

Συγγενείς Γ’ κατηγορίας και λοιπά πρόσωπα
Σε πιο μακρινές συγγένειες ή σε μη συγγενικά πρόσωπα, ο φόρος μπορεί να φτάσει ακόμη και το 40%.

Στο στόχαστρο περισσότερες από 1.000 υποθέσεις

Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους στις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές, δίνοντας έμφαση στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις καταστρατήγησης του αφορολόγητου ορίου.

Στο πλαίσιο του φετινού προγραμματισμού προβλέπεται η εξέταση 1.080 υποθέσεων, με τις φορολογικές αρχές να αξιοποιούν στοιχεία από τις ηλεκτρονικές δηλώσεις που υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myProperty και να πραγματοποιούν διασταυρώσεις με τα δεδομένα που αποστέλλουν οι τράπεζες.

Εφόσον δεν επιβεβαιώνεται η συναλλαγή ή δεν προσκομίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο και να προχωρήσει σε καταλογισμό φόρου.

____________

Πηγή: newsit.gr