Το λιμάνι του Αγίου Κωνσταντίνου: Από την επένδυση στην αξιοποίηση, με σχέδιο και τεκμηρίωση

Άρθρο παρέμβαση του Προέδρου του  Λιμενικού Ταμείου Φθιώτιδας, Πρεμέτη Ιωάννη

Το λιμάνι του Αγίου Κωνσταντίνου: Από την επένδυση στην αξιοποίηση, με σχέδιο και τεκμηρίωση

Η δημόσια συζήτηση που αναπτύχθηκε το τελευταίο διάστημα γύρω από την αξιοποίηση του λιμένα Αγίου Κωνσταντίνου είναι εύλογη & χρήσιμη.

Όλοι επιθυμούμε το ίδιο αποτέλεσμα: ένα λιμάνι λειτουργικό, με σταθερή παρουσία στον ακτοπλοϊκό χάρτη της χώρας, που θα ενισχύει την τοπική οικονομία, θα εξυπηρετεί τους πολίτες και θα δημιουργεί νέες αναπτυξιακές προοπτικές για τη Φθιώτιδα και τη Στερεά Ελλάδα.

Η δημόσια επένδυση που πραγματοποιήθηκε για την αναβάθμιση του λιμένα είναι σημαντική και οφείλει να αποδώσει. Το ζητούμενο, όμως, είναι πώς μεταβαίνουμε από την ολοκλήρωση μιας υποδομής στη βιώσιμη λειτουργία της. Η μετάβαση αυτή δεν γίνεται με διακηρύξεις ούτε με ευχές. Προϋποθέτει τεκμηρίωση, σχέδιο, συνεργασία και επίμονη θεσμική δουλειά.

Οι απαντήσεις σε σύνθετα αναπτυξιακά ζητήματα δεν δίνονται με συνθήματα ούτε με γενικές αναφορές. Δίνονται με μελέτες, πραγματικά στοιχεία, διαβούλευση με την αγορά και προετοιμασία των απαραίτητων θεσμικών εργαλείων. Αυτόν ακριβώς τον δρόμο επέλεξε να ακολουθήσει το Λιμενικό Ταμείο Φθιώτιδας.

Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό και κάτι ακόμη. Ένα Λιμενικό Ταμείο δεν αποφασίζει την ίδρυση ακτοπλοϊκών γραμμών, ούτε επιδοτεί δρομολόγια, ούτε μπορεί να υποχρεώσει μια ακτοπλοϊκή εταιρεία να δραστηριοποιηθεί σε έναν λιμένα. Αυτές αποτελούν αρμοδιότητες της Πολιτείας και διέπονται από συγκεκριμένες διαδικασίες και προϋποθέσεις.

Η ευθύνη μας είναι διαφορετική, αλλά εξίσου κρίσιμη: να προετοιμάσουμε έναν ολοκληρωμένο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και επιχειρησιακά αξιόπιστο φάκελο, ώστε όταν η Πολιτεία, το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών και οι ακτοπλοϊκές εταιρείες κληθούν να αξιολογήσουν τις δυνατότητες του λιμένα, να διαθέτουν πραγματικά δεδομένα και όχι γενικές εκτιμήσεις.

Με αυτή τη λογική, το Λιμενικό Ταμείο Φθιώτιδας προχώρησε, με ίδιους πόρους, στην ανάθεση και ολοκλήρωση της Μελέτης Βιωσιμότητας και Σκοπιμότητας Ανάπτυξης του Λιμένα Αγίου Κωνσταντίνου, η οποία δημοσιοποιείται μαζί με το παρόν άρθρο.

Η μελέτη δεν αποτελεί μια θεωρητική άσκηση. Αποτελεί έναν ολοκληρωμένο επιχειρησιακό φάκελο που περιλαμβάνει την περιγραφή του έργου, την ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης, τα στατιστικά στοιχεία της ακτοπλοϊκής κίνησης των τελευταίων ετών, την αξιολόγηση της δυνητικής επιβατικής και τουριστικής ζήτησης, την αποτύπωση της αναπτυξιακής δυναμικής του λιμένα, καθώς και κοστολογημένες προτάσεις για την πιλοτική ακτοπλοϊκή σύνδεση με το Βόρειο Αιγαίο, τόσο για τρίμηνη όσο και για εξάμηνη διάρκεια.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην εκτίμηση του πραγματικού λειτουργικού κόστους. Για τον λόγο αυτό εξετάστηκαν διαφορετικά επιχειρησιακά σενάρια, ανάλογα με τον τύπο και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του πλοίου, ώστε οι προτάσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και όχι σε θεωρητικές παραδοχές.

Παράλληλα, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ειδικό ερωτηματολόγιο αναπτυξιακής διερεύνησης, με στόχο να αποτυπωθούν οι ανάγκες, οι προτιμήσεις και οι προσδοκίες πολιτών, επισκεπτών και επαγγελματιών. Η καταγραφή της πραγματικής ζήτησης αποτελεί βασικό στοιχείο κάθε σύγχρονης μελέτης βιωσιμότητας και ενισχύει την αξιοπιστία κάθε μελλοντικής διεκδίκησης.

Στη μελέτη αποτυπώνεται επίσης η νέα γεωγραφική και συγκοινωνιακή πραγματικότητα της περιοχής. Ο Άγιος Κωνσταντίνος δεν αποτελεί πλέον μόνο τη θαλάσσια πύλη της Φθιώτιδας. Η σύνδεσή του με τον ΠΑΘΕ και πλέον με τον αυτοκινητόδρομο Ε65 δημιουργεί ένα νέο δίκτυο προσβασιμότητας, που εξυπηρετεί τη Δυτική Θεσσαλία, την Ήπειρο και μεγάλο μέρος της Κεντρικής Ελλάδας, μεταβάλλοντας ουσιαστικά τα δεδομένα της δυνητικής επιβατικής κίνησης.

Η εργασία αυτή δεν παρέμεινε στα συρτάρια του Λιμενικού Ταμείου. Στις 5 Μαΐου 2026 παρουσιάστηκε αναλυτικά στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, παρουσία του τότε Γενικού Γραμματέα Λιμένων κ. Κυριαζόπουλου, στελεχών της Διεύθυνσης Θαλασσίων Συγκοινωνιών και της ΔΙΛΙΚΥΠ (Διεύθυνσης Λιμενικών Υποδομών). Σκοπός της παρουσίασης, ήταν η τεκμηριωμένη ενημέρωση της πολιτικής και διοικητικής ηγεσίας για τα πραγματικά δεδομένα και τις δυνατότητες ανάπτυξης του λιμένα.

Εξίσου σημαντικό ήταν να ακουστεί και η άποψη της ίδιας της αγοράς. Για τον λόγο αυτό, στις 8 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε συνάντηση με εκπροσώπους ακτοπλοϊκών εταιρειών, κατά την οποία παρουσιάστηκε το σύνολο της μελέτης και αναπτύχθηκε ουσιαστικός διάλογος γύρω από τις επιχειρησιακές προκλήσεις μιας ενδεχόμενης δρομολόγησης. Συζητήθηκαν ζητήματα, όπως οι ιδιαιτερότητες του κλειστού κόλπου των Ωρεών, τα φαινόμενα κυματισμού που παρατηρούνται σε συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, αλλά και το αυξημένο λειτουργικό κόστος που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες σε σύγκριση με άλλες βάσεις αναχώρησης, όπως το Μαντούδι. Οι παρατηρήσεις αυτές δεν αντιμετωπίστηκαν ως εμπόδια, αλλά ως πολύτιμη επιχειρησιακή γνώση που ενσωματώθηκε στον συνολικό σχεδιασμό.

Παράλληλα, το Λιμενικό Ταμείο δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στο ζήτημα της ακτοπλοΐας. Με ίδιους πόρους ανατέθηκε η σύνταξη της μελέτης οριοθέτησης της Λιμενικής Εγκατάστασης και η προετοιμασία των απαιτούμενων σχεδίων ασφαλείας, σύμφωνα με τον Διεθνή Κώδικα ISPS (ΑΑΛΕ και ΣΑΛΕ). Πρόκειται για μια ουσιαστική παρέμβαση, η οποία δημιουργεί τις απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε ο λιμένας να μπορεί να υποδέχεται στο μέλλον κρουαζιερόπλοια ξένης σημαίας, ανοίγοντας μια δεύτερη, εξίσου σημαντική αναπτυξιακή προοπτική.

Η δυναμική αυτή δεν είναι θεωρητική. Ήδη για τη φετινή τουριστική περίοδο, εταιρεία κρουαζιέρας ελληνικών συμφερόντων είχε εντάξει τον Άγιο Κωνσταντίνο στο πρόγραμμα των προσεγγίσεών της, με δημοσιευμένο δρομολόγιο Λαύριο – Άγιος Κωνσταντίνος – Σποράδες – Κυκλάδες. Δυστυχώς, οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή και οι ακυρώσεις που προκάλεσε η κρίση στη σημαντική αγορά των Ισραηλινών επισκεπτών ανέτρεψαν τον συγκεκριμένο προγραμματισμό. Το γεγονός αυτό, όμως, επιβεβαιώνει ότι ο λιμένας μπορεί να αποτελέσει σημείο ενδιαφέροντος και για την αγορά της κρουαζιέρας, όταν διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες.

Η δημοσιοποίηση της μελέτης δεν σημαίνει ότι έχουν δοθεί όλες οι απαντήσεις ούτε ότι έχουν επιλυθεί όλα τα ζητήματα. Σημαίνει όμως ότι η περιοχή διαθέτει πλέον, για πρώτη φορά, ένα ολοκληρωμένο εργαλείο τεκμηρίωσης, πάνω στο οποίο μπορεί να στηριχθεί μια συντονισμένη διεκδίκηση από την Πολιτεία, την Περιφέρεια, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους παραγωγικούς φορείς και την ακτοπλοϊκή αγορά.

Πιστεύουμε βαθιά ότι η αξιοποίηση του λιμένα Αγίου Κωνσταντίνου δεν αποτελεί υπόθεση ενός μόνο φορέα ούτε μπορεί να προχωρήσει μέσα από αποσπασματικές πρωτοβουλίες. Απαιτεί συνεργασία, επιμονή, τεκμηρίωση και κοινή στόχευση.

Το Λιμενικό Ταμείο Φθιώτιδας θα συνεχίσει να εργάζεται με συνέπεια, θεσμική σοβαρότητα και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Γιατί οι μεγάλες δημόσιες υποδομές δεν δικαιώνονται την ημέρα των εγκαινίων τους. Δικαιώνονται όταν αποκτούν πραγματική λειτουργία, δημιουργούν αναπτυξιακή δυναμική και επιστρέφουν απτό όφελος στην κοινωνία που επένδυσε σε αυτές.

Με αυτό το πνεύμα καταθέτουμε σήμερα στη δημόσια συζήτηση όχι μια διακήρυξη προθέσεων, αλλά μια ολοκληρωμένη μελέτη, ανοικτή στον διάλογο, στην αξιολόγηση και, κυρίως, στη συλλογική προσπάθεια για το επόμενο βήμα του λιμένα Αγίου Κωνσταντίνου.

_______________

Η μελέτη:

ΜΕΛΕΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ & ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΑ ΑΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ