“Η Ελλάδα ως ελκυστικός φορολογικός και επενδυτικός προορισμός:Η μεταρρύθμιση που άλλαξε την εικόνα”

Άρθρο του Χρήστου Σταϊκούρα στον Ελεύθερο Τύπο | 15.9.2026

Η Ελλάδα έχει καταστεί ένας από τους πιο ελκυστικούς φορολογικούς προορισμούς παγκοσμίως, χάρη σε μια σειρά καινοτόμων κινήτρων που εισήχθησαν στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος από το Υπουργείο Οικονομικών και την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το 2020, υπό τον συντονισμό της τότε Γενικής Γραμματέως Φορολογικής Πολιτικής κας. Καλύβα.

Τα κίνητρα αυτά αποδεικνύονται, σε βάθος χρόνου, ένας σημαντικός μεταρρυθμιστικός και επενδυτικός πυλώνας για την ελληνική οικονομία, καθώς δημιουργούν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προσέλκυσης κεφαλαίων, επενδυτών, ανθρώπινου δυναμικού και διεθνών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Το άρθρο 5Α: το «δυνατό σημείο» της στρατηγικής

Μεταξύ των σημαντικότερων μεταρρυθμίσεων, το καθεστώς φορολογικής κατοικίας επενδυτών – non-dom, που προβλέπεται στο άρθρο 5Α του ΚΦΕ, ξεχωρίζει ως ένα από τα «δυνατά σημεία» της ελληνικής στρατηγικής.

Το καθεστώς έχει προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον από ιδιώτες υψηλής καθαρής επενδυτικής αξίας, ενώ παράλληλα ενισχύει το ενδιαφέρον της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας για την Ελλάδα, ως χώρα που προσφέρει σταθερότητα, διαφάνεια και ανταγωνιστικά φορολογικά πλεονεκτήματα.

Ουσιαστικά, η Ελλάδα έχει καταφέρει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: να δημιουργήσει ένα φορολογικό πλαίσιο που συνδυάζει ελκυστικότητα, φορολογική προβλεψιμότητα και επενδυτικά κίνητρα, μέσα στο ευρωπαϊκό και διεθνές θεσμικό πλαίσιο.

Και αυτό δεν αποτελεί απλώς μια προσωρινή τάση. Συνιστά μια μακροπρόθεσμη μεταβολή στη θέση της Ελλάδας στον διεθνή φορολογικό και επενδυτικό χάρτη.

Χαρακτηριστική ένδειξη της νέας δυναμικής αποτελεί πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times, σύμφωνα με το οποίο ένα από τα μεγαλύτερα hedge funds της Ευρώπης εξετάζει σοβαρά την ανάπτυξη δραστηριότητας στην Αθήνα.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται και με το ελληνικό φορολογικό πλαίσιο του άρθρου 5Α, το οποίο επιτρέπει σε επενδυτές που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, καταβάλλοντας κατ’ αποκοπή φόρο 100.000 ευρώ ετησίως για το εισόδημα αλλοδαπής προέλευσης, για περίοδο έως 15 έτη.

Πρόκειται για ένα μοντέλο που συνδυάζει φορολογική βεβαιότητα και ανταγωνιστικό φορολογικό κόστος, προσφέροντας παράλληλα τη δυνατότητα εγκατάστασης σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία. Η Ελλάδα έχει ήδη προσελκύσει σημαντικό αριθμό επενδυτών. Περισσότεροι από 300 επενδυτές υψηλής καθαρής αξίας, μέχρι το 2026, έχουν ολοκληρώσει τη μεταφορά της φορολογικής τους κατοικίας, σε σύνολο αιτήσεων που υπερβαίνει τις 500, με συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν περίπου τα 350 εκατ. ευρώ σε ακίνητα, startups και υποδομές.

Η προσέλκυση, όμως, μεγάλων διεθνών επενδυτικών οντοτήτων και διαχειριστών κεφαλαίων σηματοδοτεί μια νέα φάση. Η Ελλάδα δεν περιορίζεται πλέον στην προσέλκυση επενδυτών ως φυσικών προσώπων. Διαμορφώνει σταδιακά τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε κομβικό κέντρο διαχείρισης κεφαλαίων για την Ευρώπη και πέραν αυτής.

Η ελληνική προσέγγιση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και σε σύγκριση με αντίστοιχα προγράμματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία, όπου τα σχετικά καθεστώτα έχουν κατά περιόδους τροποποιηθεί σημαντικά ή περιοριστεί.

Η ελληνική προσέγγιση έχει σχεδιαστεί με γνώμονα το ευρωπαϊκό και διεθνές θεσμικό πλαίσιο, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΟΣΑ και αποφεύγοντας πρακτικές που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως επιζήμιος φορολογικός ανταγωνισμός.

Το στοιχείο αυτό προσδίδει στο ελληνικό μοντέλο σημαντική θεσμική αξιοπιστία και ενισχύει την προοπτική της μακροχρόνιας σταθερότητάς του.

Η σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου αποτελεί, άλλωστε, κρίσιμο παράγοντα για επενδυτές και διεθνείς επιχειρήσεις, οι οποίοι αναζητούν όχι μόνο φορολογικά κίνητρα, αλλά και προβλεψιμότητα, διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου.

Τα συμπληρωματικά κίνητρα: άρθρα 5Β και 5Γ

Η επιτυχία της ελληνικής στρατηγικής δεν περιορίζεται στο άρθρο 5Α.

Το ειδικό καθεστώς του άρθρου 5Β για τους συνταξιούχους έχει επίσης προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον. Έχουν υποβληθεί περισσότερες από 2.400 αιτήσεις, ενώ ήδη περισσότερες από 1.300 έχουν εγκριθεί το 2026, με συνολικά φορολογικά έσοδα που ξεπερνούν τα 10 εκατ. ευρώ. Το καθεστώς προβλέπει φορολόγηση με συντελεστή 7% για εισοδήματα αλλοδαπής προέλευσης που εμπίπτουν στο συγκεκριμένο πλαίσιο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το άρθρο 5Γ, το οποίο λειτουργεί ως βασικό εργαλείο προσέλκυσης ανθρώπινου δυναμικού και αντιμετώπισης του brain drain. Έχουν υποβληθεί περίπου 12.000 αιτήσεις, ενώ περισσότερες από 8.500 έχουν εγκριθεί μέχρι το 2026.

Το καθεστώς προβλέπει απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για το 50% του εισοδήματος για περίοδο επτά ετών, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, δημιουργώντας ένα σημαντικό κίνητρο για την επιστροφή ή εγκατάσταση στην Ελλάδα εργαζομένων και ελεύθερων επαγγελματιών υψηλής εξειδίκευσης.

Η συμβολή του μέτρου στην αντιστροφή του brain drain και στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η προσέλκυση ανθρώπινου κεφαλαίου δημιουργεί παράλληλα πρόσθετη φορολογική βάση και πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία.

Family Offices: η επόμενη διάσταση

Σημαντικό συμπληρωματικό εργαλείο αποτελούν και τα Family Offices. Περισσότερες από πέντε μεγάλες δομές βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, με ετήσιες δαπάνες στην Ελλάδα που ξεπερνούν το 1 εκατ. ευρώ η καθεμία, ενώ το σχετικό πλαίσιο βασίζεται σε φορολόγηση με τη μέθοδο «cost plus».

Η σημασία των Family Offices υπερβαίνει το στενό φορολογικό όφελος. Η εγκατάσταση τέτοιων δομών στην Ελλάδα δημιουργεί ζήτηση για εξειδικευμένες υπηρεσίες, θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και ένα ευρύτερο οικοσύστημα γύρω από τη διαχείριση οικογενειακής περιουσίας, τις επενδύσεις, τη φορολογική και νομική συμβουλευτική.

Ένα συνεκτικό οικοσύστημα προσέλκυσης κεφαλαίων και ταλέντου

Το σημαντικό πλεονέκτημα της ελληνικής προσέγγισης είναι ότι τα επιμέρους κίνητρα δεν λειτουργούν απομονωμένα.

Το άρθρο 5Α απευθύνεται σε επενδυτές υψηλής καθαρής αξίας, το άρθρο 5Β σε συνταξιούχους με εισοδήματα από το εξωτερικό, το άρθρο 5Γ σε εργαζομένους και επαγγελματίες, ενώ το πλαίσιο των Family Offices απευθύνεται στη διαχείριση οικογενειακής περιουσίας και στη δημιουργία εξειδικευμένων δομών.

Τα διαφορετικά αυτά εργαλεία δημιουργούν ένα δίκτυο συνεργειών που μπορεί να ενισχύσει πολλαπλασιαστικά την ελληνική οικονομία.

Η εγκατάσταση επενδυτών μέσω του άρθρου 5Α και η δημιουργία Family Offices μπορούν να οδηγήσουν σε νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, να ενισχύσουν τη ζήτηση για επαγγελματικές υπηρεσίες και να συμβάλουν στη δημιουργία ενός ευρύτερου οικοσυστήματος επενδύσεων και διαχείρισης κεφαλαίων.

Τα φορολογικά κίνητρα της Ελλάδας δεν αποτελούν πλέον ένα απλό «πείραμα».

Η μέχρι σήμερα πορεία τους δείχνει ότι μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που μεταμορφώνει σταδιακά τη χώρα σε προορισμό για κεφάλαια, ταλέντο, επιχειρηματικότητα και καινοτομία.

Η αυξανόμενη προσοχή που δείχνουν μεγάλοι διεθνείς επενδυτικοί οργανισμοί αποτελεί σημαντική ένδειξη ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως μια εναλλακτική λύση, αλλά ως ένας σοβαρός και υπολογίσιμος παίκτης στον ευρωπαϊκό επενδυτικό και φορολογικό χάρτη.

Η πρόκληση πλέον είναι η διατήρηση και περαιτέρω ενίσχυση αυτής της δυναμικής.

Με τη σταθερότητα του νομικού πλαισίου, τη διεύρυνση της αποδοχής από τις αγορές και τη βελτίωση των διοικητικών διαδικασιών, όπως μέσω one-stop-shop υπηρεσιών, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο φορολογικό και επενδυτικό hub.

Ένα hub που συνδυάζει ανταγωνιστικό φορολογικό περιβάλλον, πρόσβαση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υψηλή ποιότητα ζωής, ανθρώπινο κεφάλαιο και σημαντικές προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης.

Η μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα είναι πλέον να μετατρέψει την επιτυχία των φορολογικών κινήτρων σε μόνιμο και διεθνώς αναγνωρίσιμο συγκριτικό πλεονέκτημα, προσελκύοντας όχι μόνο πρόσωπα και κεφάλαια, αλλά και πραγματική οικονομική δραστηριότητα, επενδύσεις, τεχνογνωσία και θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Αυτό είναι το επόμενο μεγάλο βήμα: η μετάβαση από μια επιτυχημένη πολιτική φορολογικών κινήτρων στη δημιουργία ενός σταθερού ευρωπαϊκού κέντρου επενδύσεων, διαχείρισης κεφαλαίων και διεθνούς επιχειρηματικότητας.

Χρήστος Σταϊκούρας

Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Βουλευτής Νέας Δημοκρατίας

πρώην Υπουργός Οικονομικών, πρώην Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών