Ο καρπάθιος ερευνητής Λαογραφίας Ηλίας Βασιλαράς μιλάει για τα πανηγύρια, τον χορό, τα γλέντια – τον ζωντανό λαϊκό πολιτισμό του νησιού.

Το  Καρπάθικο γλέντι έχει ενταχθεί στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της UNESCO.

 

Είναι σπουδαίο προσόν σε όσους το έχουν να μπορούν να συνδιαλέγονται με μια μαντινάδα. Είναι μια προίκα, ας τη χαρακτηρίσω έτσι, η μαντινάδα. Συνεπάγεται την υποχρέωση τη δική μας να την προστατεύσουμε ως κόρην οφθαλμού, γιατί έχει σχέση με τη γλωσσική μας υγεία, την ιστορία και τις καταβολές μας.

Ο κ. Βασιλαράς αναφέρει ότι οι καταγραφές για το Γλέντι και τις μαντινάδες χρονολογούνται από την εποχή του Βιτσέντζου Κορνάρου.

Τότε πέρασε η ομοιοκαταληξία στα νησιά μας και είχαμε τις πρώτες μαντινάδες σε δεκαπεντασύλλαβο. Η πρώτη επαφή με την παράδοση στην Κάρπαθο γίνεται από την παιδική ηλικία. Είναι προσωπική του εκτίμηση ότι ένα βασικό στοιχείο του καρπάθικου χορού είναι η κίνηση που κάνουν τα μωρά στα γόνατα των μανάδων τους.

Η μαντινάδα δεν διδάσκεται στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. Μεταδίδεται με το μητρικό γάλα της καρπαθιάς μάνας και, όπως το Καρπαθόπουλο μπολιάζεται με τον χορό πριν ακόμη σταθεί στα πόδια του, έτσι μετουσιώνεται και το ποιητικό τάλαντο με τον στοργικό θηλασμό του.

«Οποιος μαθαίνει από μικρός
τον ηθικό σου πλούτο

ποιος είναι αυτός ο μερακλής
όπου βρεθεί ρωτούτο».

«Σαν παίζει πιο και όργανο,
συντάσσει και χορεύει

στις ρίζες του ταυτότητα
κανείς δεν του γυρεύει»

Για τον κ. Βασιλαρά, η διατήρηση αυτού του πολιτιστικού κεφαλαίου είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον μας. Οι παραδόσεις φέρνουν κοντά την κοινότητα και ενισχύουν τους δεσμούς μεταξύ των μελών της.

Οι διάφοροι πολιτιστικοί Σύλλογοι μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση των εθίμων, αλλά είναι αυτονόητο ότι αυτό πρέπει να γίνει με σεβασμό και χωρίς να αλλοιωθεί η αυθεντικότητά τους

Ο ίδιος δεν έπαψε ποτέ να ερευνά την άυλη πολιτιστική μας κληρονομιά, είτε με μελέτες, όπως για τις αυτοσχέδιες  μαντινάδες, είτε συνθέτοντας ο ίδιος τραγούδια, ακολουθώντας τη μορφή των παραδοσιακών δημοτικών τραγουδιών και με αφορμή θέματα από την καρπαθιακή ιστορία και την καθημερινότητα.