Ενεργειακή Κρίση: Πώς οι διεθνείς εξελίξεις εκτοξεύουν τις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα

Οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής μεταφέρουν ισχυρές ανατιμητικές πιέσεις στην ελληνική ενεργειακή αγορά.

Οι αυξήσεις σε καύσιμα, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια δημιουργούν έντονη ανησυχία για έναν ιδιαίτερα επιβαρυμένο ενεργειακά χειμώνα, με νοικοκυριά και επιχειρήσεις να καλούνται να αντιμετωπίσουν υψηλότερο κόστος, ενώ παράλληλα δοκιμάζονται τα περιθώρια παρεμβάσεων της κυβέρνησης.

Η βενζίνη φτάνει τα 2,20 ευρώ το λίτρο

Το όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο για τη βενζίνη έχει ήδη ξεπεραστεί εδώ και αρκετές εβδομάδες στην αντλία. Πλέον, όμως, η τιμή αυτή καταγράφεται και στο πρώτο στάδιο της διακίνησης του καυσίμου, καθώς η τιμή διάθεσης από τα διυλιστήρια, μαζί με τους φόρους, διαμορφώνεται από σήμερα στα 2 ευρώ το λίτρο.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να μεταφερθεί άμεσα στους καταναλωτές, με την τιμή της βενζίνης στην αντλία να εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 2,20 ευρώ το λίτρο, έναντι 2,149 ευρώ την Κυριακή.

Ανοδικά και το ντίζελ – Μεγάλη επιβάρυνση για τη θέρμανση

Το ντίζελ κίνησης αναμένεται να πλησιάσει σε επίπεδα τιμών τη βενζίνη, καθώς η διεθνής τιμή του έχει καταγράψει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η μέση πανελλαδική τιμή του ντίζελ διαμορφώθηκε την Κυριακή στα 2,108 ευρώ το λίτρο.

Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η τιμή της βενζίνης για τους Έλληνες καταναλωτές έχει αυξηθεί κατά 22,7%, ενώ το ντίζελ κίνησης έχει γίνει ακριβότερο κατά 34,7%.

Οι αυξήσεις προμηνύουν ιδιαίτερα δύσκολο χειμώνα και για όσους χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης. Με τα σημερινά δεδομένα, η τιμή του αναμένεται να είναι κατά 65%-70% υψηλότερη σε σύγκριση με την αρχή της περυσινής περιόδου θέρμανσης.

Ακριβότερο φυσικό αέριο, μεγαλύτερο κόστος στο ρεύμα

Η ενεργειακή επιβάρυνση δεν περιορίζεται στα πετρελαιοειδή. Το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF διατηρείται πάνω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν βρισκόταν περίπου στα 31 ευρώ.

Καθοριστικό ρόλο στην άνοδο των τιμών διαδραματίζουν τα περιορισμένα αποθέματα φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αποθήκες ενόψει του χειμώνα, αλλά και η περιορισμένη διαθεσιμότητα LNG στη διεθνή αγορά.

Η άνοδος του φυσικού αερίου επιβαρύνει με τη σειρά της την ηλεκτροπαραγωγή σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά και στην Ελλάδα, όπου το εισαγόμενο φυσικό αέριο εξακολουθεί να καλύπτει έως και το 40% του μείγματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Στα 186,76 ευρώ η μεγαβατώρα

Η πίεση αποτυπώνεται ήδη στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Χθες, η μέση τιμή της μεγαβατώρας στην ελληνική αγορά ανήλθε στα 186,76 ευρώ, ενώ σήμερα υποχώρησε οριακά, λίγο πάνω από τα 170 ευρώ.

Κατά συνέπεια, η μέση τιμή για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται κοντά στα 160 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο των 133,4 ευρώ που καταγράφηκε τον Αύγουστο.

 

Χαμηλά τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική καθώς πλησιάζει η περίοδος αυξημένης ζήτησης για θέρμανση. Οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου είναι γεμάτες μόλις κατά 67%, επίπεδο που αποτελεί το χαμηλότερο των τελευταίων 15 ετών για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Παράλληλα, τα αποθέματα υπολείπονται κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες από τα αντίστοιχα περσινά επίπεδα, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ασφαλείας ενόψει της χειμερινής περιόδου.

 

Στο τραπέζι νέα μέτρα στήριξης

Μπροστά στις αυξανόμενες πιέσεις, η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετες παρεμβάσεις με στόχο τον περιορισμό της επιβάρυνσης για τα νοικοκυριά και την αποφυγή νέου κύματος πληθωρισμού στην οικονομία.

Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και μετά τον Σεπτέμβριο, καθώς και η συνέχιση των παρεμβάσεων των δύο ελληνικών διυλιστηρίων στις τιμές βενζίνης και ντίζελ.

Παράλληλα, εξετάζεται αλλαγή στον τρόπο χορήγησης του επιδόματος θέρμανσης, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων και να ενισχυθούν τα ποσά. Για το 2025, το επίδομα κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ στις περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορούσε να φτάσει έως τα 1.200 ευρώ.

Πιθανή παρέμβαση και στο πετρέλαιο θέρμανσης

Το ενδεχόμενο κρατικής παρέμβασης στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης άφησε ανοιχτό ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Όπως ανέφερε, η υφιστάμενη επιδότηση στο ντίζελ αποτελεί ήδη μια παρέμβαση στην αγορά και τον Οκτώβριο, όταν θα ανοίξει η συζήτηση για το πετρέλαιο θέρμανσης, η κυβέρνηση θα εξετάσει τα δεδομένα και θα αποφασίσει τις επόμενες κινήσεις, με στόχο τη στήριξη των πολιτών.

Μειωμένες κατά 5,3% οι παραδόσεις πετρελαιοειδών
Παράλληλα με τις αυξήσεις των τιμών, η αγορά πετρελαιοειδών καταγράφει μείωση στις παραδόσεις. Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, αυτές υποχώρησαν κατά 5,3%, γεγονός που συνδέεται με τις υψηλές τιμές και την περιορισμένη ζήτηση.

Ωστόσο, οι διεθνείς εξελίξεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για αισιοδοξία. Οι τιμές του πετρελαίου φαίνεται να σταθεροποιούνται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, μετά την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Χθες, η τιμή έφτασε έως τα 108 δολάρια, πριν υποχωρήσει λίγο πάνω από τα 105 δολάρια το βαρέλι.

Οι κίνδυνοι για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό

Οι ανησυχίες για μια παρατεταμένη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου ενισχύονται από τη συνέχιση των επιθέσεων στη Μέση Ανατολή, αλλά και από την αναβολή κρίσιμης συνάντησης μεταξύ χωρών του Κόλπου και του Ιράν.

Στο επίκεντρο βρίσκεται πιθανή συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για την προσωρινή διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μια περιοχή κομβικής σημασίας για τις διεθνείς μεταφορές ενέργειας.

Η αγορά έχει χάσει τα «μαξιλάρια» ασφαλείας

Οι συνθήκες στην αγορά είναι πλέον δυσμενέστερες σε σχέση με την περίοδο πριν από την εκεχειρία, όταν υπήρχαν περιθώρια αποκλιμάκωσης των τιμών.

Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του στρατηγικής σημασίας αγωγού East-West Pipeline στη Σαουδική Αραβία, μετά από επίθεση με drones, έχει περιορίσει την παγκόσμια προσφορά κατά περίπου 4-5 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 4%-5% της παγκόσμιας παραγωγής.

Την ίδια στιγμή, ο έλεγχος κρίσιμων σημείων γύρω από τα Στενά του Μπαμπ αλ Μαντέμπ από δυνάμεις που πρόσκεινται στο Ιράν αυξάνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια των δύο σημαντικών ενεργειακών θαλάσσιων διαδρομών.

Κίνα και Ρωσία επηρεάζουν την αγορά καυσίμων

Στο διεθνές σκηνικό, η Κίνα έχει χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές καυσίμων και έχει αυξήσει και πάλι τις αγορές αργού πετρελαίου. Οι εισαγωγές της χώρας ανακάμπτουν μετά το χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, που είχε καταγραφεί τον Ιούνιο.

Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία έχει περιορίσει τις εξαγωγές καυσίμων, καθώς συνεχίζονται οι ουκρανικές επιθέσεις σε εγκαταστάσεις διύλισης.

Τα στρατηγικά αποθέματα δεν επαρκούν πλέον ως «μαξιλάρι»

Ένας ακόμη παράγοντας που εντείνει τις πιέσεις είναι η εξάντληση μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου που είχαν χρησιμοποιηθεί στην αρχική φάση του πολέμου.

Συνολικά, περίπου 400 εκατ. βαρέλια απελευθερώθηκαν από διάφορες χώρες, ποσότητα που πλέον δεν βρίσκεται διαθέσιμη στην αγορά. Τα αποθέματα αυτά θα πρέπει κάποια στιγμή να αναπληρωθούν, γεγονός που αναμένεται να δημιουργήσει νέα ανοδική πίεση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

 

____________

Πηγή: zougla.gr